Có thuốc trị đái dầm?

Con trai tôi năm nay đã 6 tuổi nhưng cháu vẫn "tè" dầm về ban đêm. Có thuốc nào chữa khỏi bệnh này không?

Hồ Ngọc Thu (Hải Dương)

Đái dầm tại trẻ em có rất nhiều khả năng tự hết lúc trẻ to lên (tỷ lệ khỏi tự phát hằng năm khoảng 14 - 16%), nhưng ở người lớn, khả năng này rất khó xảy ra và thường đòi hỏi phải điều trị bằng thuốc.

Các thuốc chống trầm cảm 3 vòng như amitriptyline, imipramine hoặc nortriptyline có thể điều trị thành công nhiều trường hợp đái dầm, nhưng thường đòi hỏi phải điều trị kéo dài, có thể tới 3 tháng. Tác dụng của thuốc thường chỉ được duy trì trong thời gian điều trị, sau lúc ngưng sử dụng thuốc, tình trạng đái dầm thường tái phát tại hầu hết trẻ. Thuốc có một số tác dụng phụ, thường gặp đặc biệt gây ngầy ngật, mệt mỏi, quấy khóc, rối loạn giấc ngủ, kích ứng dạ dày, đôi lúc có thể gây nhịp tim nhanh, tụt huyết áp, co giật... đặc biệt ở trẻ em. Do đó, việc sử dụng các thuốc chống trầm cảm 3 vòng để điều trị đái dầm ở trẻ em có thể gặp khó khăn.

Imipramine hydrochloride là thuốc chống trầm cảm 3 vòng được sử dụng rộng rãi nhất để điều trị đái dầm. Cơ chế tác dụng của thuốc này trong điều trị đái dầm được cho là do tác dụng kháng cholinergic, chống bài niệu và các tác động khác trên hệ thần kinh trung ương. Tuy nhiên, cơ chế chuẩn xác của thuốc còn chưa được khẳng định.

Một thuốc khác cũng có thể được dùng để điều trị hiện tượng đái dầm là desmopressin acetate. Đây là 1 dẫn chất tổng hợp của hormon chống bài niệu, có tác dụng giảm lượng nước tiểu về đêm. Thuốc tác dụng tốt nhất là tại những người có nâng cao số lượng nước tiểu vào đêm vượt quá sức chứa của bàng quang. Desmopressin khởi phát tác dụng nhanh nên có thể dùng ngắn ngày.  Tuy nhiên, tác dụng của thuốc cũng thường hết nhanh sau lúc ngưng sử dụng thuốc.

Một số nghiên cứu cho thấy, tác dụng của desmopressin và các thuốc chống trầm cảm 3 vòng trong điều trị đái dầm là tương đương nhau. Tác dụng phụ thường gặp nhất của desmopressin là gây kích ứng và chảy máu mũi lúc sử dụng đường nhỏ mũi, xảy ra ở khoảng 1-5% số bệnh nhân sử dụng thuốc, co giật và hôn mê là những tác dụng phụ rất hiếm gặp. Có thể cân nhắc sử dụng một liều thấp của các thuốc lợi tiểu như furosemid, hypothiazid, uống vào buổi trưa để giảm bớt lượng nước tiểu bài tiết vào đêm. Oxybutynin chlorid, một thuốc kháng cholinergic cũng đã được thử nghiệm trong điều trị đái dầm ở trẻ em. Các nghiên cứu cho thấy, tác dụng của thuốc chỉ rõ rệt ở những trẻ có bất ổn tại bàng quang. Hiệu quả của thuốc cũng được tăng cường lúc dùng phối hợp với desmopressin. Tác dụng phụ của thuốc xảy ra tại khoảng 17% các trường hợp, thường gặp đặc biệt nhịp tim nhanh, khô miệng, khô mắt.

Đái dầm thường là một hiện tượng sinh lý tại trẻ em, ít lúc đòi hỏi phải điều trị. Hiện nay, các phương pháp điều trị đái dầm nói chung có hiệu quả không hằng định và thường tái phát nhanh sau lúc ngưng điều trị.

BS. Nguyễn Hữu Trường